Kasteel-Museum Sypesteyn
Nieuw-Loosdrechtsedijk 150, 1231 LC Loosdrecht, Telefoon: 035-5823208, e-mail: info@sypesteyn.nl

Nieuw-Loosdrechtsedijk 150, 1231 LC Loosdrecht, Telefoon: 035-5823208, e-mail: info@sypesteyn.nl

2272x700 kasteel noordzijde

Voorname familie

Voor zover bekend spelen de Van Sypesteyns al sinds het midden van de zestiende eeuw een voorname rol. Zij zijn rijk geworden van de lakenhandel. Dat geeft aanzien en de Spaanse koning - later de Oranjes - benoemt hen in diverse openbare functies. Begin negentiende eeuw doet Wigbold van Sypesteyn alle moeite om voor zijn geslacht een adellijke titel te verkrijgen. Omdat hij geen afstamming kan bewijzen tot in de dertiende eeuw, wijst de Hoge Raad van Adel zijn verzoek af. Maar koning Willem I verheft de Van Sypesteyns, samen met andere Nederlandse families, in september 1815 in de adelstand ter gelegenheid van zijn inhuldiging 'willende, bij gelegenheid der vestiging van de Koninklijke Magt en van Onze inhuldiging, een blijk Onzer genegenheid geven'. Een poging van vader Jan Willem van Sypesteyn om alsnog écht een titel te krijgen, wordt in 1844 opnieuw afgewezen.

Stamboom
Iedereen heeft twee ouders, vier grootouders, acht overgrootouders enz. Zet je jezelf onderaan een tekening en vroegere generaties daar steeds boven, dan ontstaat de vorm van een boom: Die familie- of stamboom wordt naar boven toe steeds breder. Je kunt ook nog zij-takken toevoegen: je broers en je zussen, ooms en tantes en daar weer de kinderen van. Dat geldt natuurlijk ook voor de Van Sypesteyns.

In 1670 laat Cornelis Ascanius I van Sypesteyn, Heer van Hillegom, als eerste in de familie zo'n stamboom schilderen. Die gaat tot Willem Hallinck terug. Dat is niet verwonderlijk wanneer je bedenkt, dat Willem Hallinck de eerste met name genoemde bewoner is van de plek waar de ruïne staat, die Cornelis Ascanius in 1664 koopt en op laat knappen. Onder aan die stamboom heeft hij als trotse eigenaar het kasteel met schuin er tegenover de Sijpekerk laten afbeelden.

Na deze Cornelis Ascanius volgen nog dertien generaties, voordat we bij de laatste jonkheer, Henri terecht komen. Daarin komt negen keer de naam Cornelis Ascanius voor. Om die negen uit elkaar te houden nummeren we ze eenvoudig van I t/m IX.

Familiewapen
Op het stenen toegangshek laat Cornelis Ascanius de familiewapens aanbrengen van zijn eigen familie en van die van zijn vrouw Maria van der Horn. Je hebt zo'n symbool of herkenningsteken als je van adel of van een voorname familie bent. Ook steden en landen hebben zo'n symbool.

In de Middeleeuwen dragen officiële boodschappers of herauten (Engels: herolds) dat herkenningsteken van hun heer duidelijk zichtbaar op hun kleding. Daar komt het woord heraldiek (wapenkunde) vandaan. Ridders voeren de familiesymbolen op hun schild zodat anderen, ook als ze door hun helm onherkenbaar zijn, weten wie ze tegenover zich hebben. Daarom heeft een familiewapen vaak de vorm van een schild. Je komt zo'n wapen nog wel tegen op documenten of op officieel briefpapier.

Op het Sypesteyn-wapen staan drie vogels afgebeeld zonder snavel en zonder poten. Het zijn zogenaamde merletten. Natuurlijk bestaat zo'n vogel niet in het echt, maar in de heraldiek kan dit allemaal. Verder is het wapen rood en geel, kleuren die je weer terugvindt op de luiken van het kasteel.

Naar Haarlem
Utrecht is in de zestiende eeuw een van de belangrijkste steden van ons land en tot in de zeventiende eeuw vind je de naam Van Sypesteyn regelmatig terug als burgemeester en een aantal keren als domkanunnik, een erebaantje in de kerk, dat jaarlijks een mooie som geld oplevert. In het Van Sypesteyn-archief bevinden zich gegevens over Evert Lambertsz van Sypesteyn. Van deze Utrechtse lakenkoopman weten we dat hij in 1529 is getrouwd met Geertruid Hoyer. Van zijn vader, die natuurlijk Lambert geheten moet hebben, geen spoor en dus is Evert Lambertsz de eerste ons bekende Van Sypesteyn. Hij overlijdt in 1577 en zijn vrouw en hij worden in de Utrechtse Buurkerk begraven. Van hun zoons Maarten Evertsz en Hendrik Evertsz hangen portretten in de Lage Zaal van Sypesteyn.

Maarten Evertsz trouwt met Beatrix Schade. Hij begint, net als zijn vader, als lakenkoopman, maar als hij achtentwintig jaar oud is, wordt hij Commissaris des Vivres (levensmiddelen) in het leger van Philips II. Een paar jaar later kiest hij de kant van Willem van Oranje en krijgt dan in het opstandelingenleger dezelfde functie. Zijn zoon Johan Maartensz trouwt met Catharina. Ze komt uit de rijke familie Van Nijenrode en Johan Maartensz kan zo de buitenplaats 't Hof van Hillegom aan het bezit van de Van Sypesteyns toevoegen. Hij verhuist ook naar Hillegom en wordt de stamvader van de Haarlemse Van Sypesteyns. Zijn portret en die van zijn schoonouders Cornelis van Nijenrode en Catharijna van Nevenum hangen in de gotische kamer in Sypesteyn.

Het stadhouderlijk hof
Van Johan zijn twee almanakken uit 1595 en 1599 bewaard gebleven, die tot de oudste in Nederland behoren. De piepkleine boekjes zijn zeldzaam. Ze waren eigenlijk voor huis-, tuin- en keukengebruik bedoeld, gingen snel kapot en werden dus meestal niet bewaard.

In het kalenderdeel maakt Johan aantekeningen over zijn reizen. De meeste ervan zijn kort en vermelden voornamelijk waar hij is of waar hij naar toegaat. Bijvoorbeeld: van Leiden tot Warmond. Van Den Haag naar Hillegom etc. Op 13 mei 1595 staat - kort en schijnbaar zonder emotie - een aantekening van heel andere aard: 'Mijn zoon Cornelis inden Haghe gestorven, den 14de in de grote kerck bij zijn mo(e)der begraven..'. Hieruit mogen we opmaken, dat Johan eerder weduwnaar is en deze Cornelis uit dit eerdere huwelijk geboren. Hij en Catharina krijgen in datzelfde jaar opnieuw een zoon die zij Cornelis noemen; ze hebben dan al een dochter, Beatrijs van Sypesteyn.

Johan wordt een gerespecteerd heer en ook zijn kinderen sluiten zeer goede huwelijken: Cornelis trouwt met Geertruid van den Corput, dochter van een voornaam Dordrechts koopman en regent. Beatrijs wordt in 1613 de vrouw van Jacob van der Does, raad en griffier van stadhouder Frederik Hendrik en beheerder van de goederen van de Oranjes in Frankrijk. Daarmee verkeert Beatrijs aan het stadhouderlijk hof van Frederik Hendrik en Amalia van Solms.

Familieportretten
Wij vinden het nu vanzelfsprekend om foto's van familieleden in huis te hebben. Maar wanneer er nog geen fotografie bestaat, kan zoiets alleen maar, als er van iemand een portret geschilderd of getekend is. Sommige portretten zijn groot, andere passen makkelijk in de palm van je hand. Die laatste noemen we miniaturen. Om een portret te laten schilderen moet zo iemand wel deftig en rijk zijn. En dat zijn de Van Sypesteyns in de loop der eeuwen geworden.
Henri 96x100Sypesteyn

Sypesteyn: de droom van jonkheer Henri
Henri 96x100Sypesteyn zonder achtergrond 200x100

Sypesteyn: de droom van jonkheer Henri
Henri 96x100

Sypesteyn: de droom van jonkheer Henri